{"id":1983,"date":"2026-01-13T15:51:03","date_gmt":"2026-01-13T15:51:03","guid":{"rendered":"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/?p=1983"},"modified":"2026-01-13T20:19:55","modified_gmt":"2026-01-13T20:19:55","slug":"jak-to-jest-w-rybniku-z-szacunkiem-dla-naszego-wspolnego-dziedzictwa-dla-historii-i-dla-zielonej-natury","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/index.php\/2026\/01\/13\/jak-to-jest-w-rybniku-z-szacunkiem-dla-naszego-wspolnego-dziedzictwa-dla-historii-i-dla-zielonej-natury\/","title":{"rendered":"Jak to jest w Rybniku z szacunkiem dla naszego wsp\u00f3lnego dziedzictwa, dla historii i dla zielonej natury?"},"content":{"rendered":"<!--themify_builder_content-->\n<div id=\"themify_builder_content-1983\" data-postid=\"1983\" class=\"themify_builder_content themify_builder_content-1983 themify_builder tf_clear\">\n    \t\t\t\t<div  data-lazy=\"1\" class=\"module_row themify_builder_row tb_z2vp29 tb_first tf_w\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"row_inner col_align_top tb_col_count_1 tf_box tf_rel\">\n\t\t\t\t\t\t<div  data-lazy=\"1\" class=\"module_column tb-column col-full tb_64sr30 first\">\n\t\t\t\t\t<!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_0o5i938   \" data-lazy=\"1\">\n\t    <div  class=\"tb_text_wrap\">\n\t\t<p>Czy zewn\u0119trzny pawilon restauracyjny na rynku nie utrudnia wam delektowania si\u0119 pi\u0119knem tego miejsca? Je\u015bli gotowi jeste\u015bcie przysta\u0107 na taki \u201enowy\u201d krajobraz, to pomy\u015blcie, co b\u0119dzie, jak wszyscy restauratorzy na rynku wybuduj\u0105 swoje pawilony?<\/p><p>Z\u00a0kolei w\u00a0sercu Parku Tematycznego nad Nacyn\u0105 \u2014 czy nie odczujecie utraty drzew w\u00a0krajobrazie mi\u0119dzy siedzib\u0105 Radio 90 i\u00a0g\u0142\u00f3wn\u0105 promenad\u0105? Co poczujecie, kiedy kolejne drzewa w\u00a0tym rejonie obumr\u0105 po zasypaniu ich korzeni?<\/p><p>Czy nie wydaje si\u0119 wam to dzia\u0142aniem dewastuj\u0105cym (na d\u0142ugo albo na zawsze) niepowtarzalny, historyczny krajobraz Rybnika? Zniszczeniem czego\u015b, co nale\u017cy przede wszystkim do lokalnej wsp\u00f3lnoty. To ci\u0105gle s\u0105 \u201enasze widoki\u201d, nasza pami\u0119\u0107. Dobro wsp\u00f3lne ca\u0142ej rybnickiej spo\u0142eczno\u015bci.<\/p><p>Drzewa \u2014 przeznaczone teraz przez Politechnik\u0119 \u015al\u0105sk\u0105 do wycinki \u2014 stanowi\u0105 historyczn\u0105 kontynuacj\u0119 czas\u00f3w, kiedy w\u00a0ich cieniu zdrowieli g\u00f3rnicy leczeni w\u00a0szpitalu brackim.<\/p><p>Przypomnijmy \u2014 w\u00a0tym roku mija dok\u0142adnie 140 lat od otwarcia szpitala oraz za\u0142o\u017cenia ogrodu szpitalnego dla lepszej rekonwalescencji leczonych tu pacjent\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie g\u00f3rnik\u00f3w i\u00a0ich rodzin. Podobnie jak w\u00a0Pary\u017cu, Marsylii, Florencji, Pizie i\u00a0Wiedniu, tak\u017ce w\u00a0Rybniku utworzono przy szpitalu park terapeutyczny. A\u00a0znaczenie natury w\u00a0procesie zdrowienia podkre\u015bla\u0142 ju\u017c Hipokrates, twierdz\u0105c, \u017ce \u201emedicus curat, natura sanat\u201d (lekarz leczy, natura uzdrawia). Chyba zbyt rzadko u\u015bwiadamiamy sobie, jak wielk\u0105 warto\u015b\u0107 ma fakt, \u017ce to ci\u0105gle jest ten sam park. Ten stary, przyszpitalny park, kt\u00f3ry nie tylko nadal nam s\u0142u\u017cy, ale jest \u015bwiadectwem zaawansowania cywilizacyjnego tych, kt\u00f3rzy tu byli przed nami. Tworz\u0105c park, zadbali tak\u017ce o nas, bo ten zielony obszar daje nam to, co dawa\u0142 ludziom p\u00f3\u0142tora wieku temu \u2014 odpoczynek, tlen, cie\u0144, chwil\u0119 ucieczki od ha\u0142asu i\u00a0spalin. Czy to mo\u017cliwe, \u017ce jest nam wszystko jedno, w\u00a0jakiej kondycji jest \u201enasz park\u201d, od kt\u00f3rego dostajemy (odk\u0105d pami\u0119tamy) tak bardzo wiele za niemal nic?<\/p><p>Koszty utrzymania zieleni? To\u017c to kropla wobec oceanu korzy\u015bci, jakie p\u0142yn\u0105 z\u00a0zielonego serducha w\u00a0nasz\u0105 stron\u0119, do naszych g\u0142\u00f3w, p\u0142uc i\u00a0krwi.<\/p><p>\u00a0<\/p>    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text --><!-- module image -->\n<div  class=\"module module-image tb_0407331 image-top   tf_mw\" data-lazy=\"1\">\n        <div class=\"image-wrap tf_rel tf_mw\">\n\t\t    <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1280\" height=\"720\" src=\"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kto-chce-zniszczyc-krajobraz-parku1.jpg\" class=\"wp-post-image wp-image-1984\" title=\"Kto chce zniszczy\u0107 krajobraz parku1\" alt=\"Kto chce zniszczy\u0107 krajobraz parku1\" srcset=\"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kto-chce-zniszczyc-krajobraz-parku1.jpg 1280w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kto-chce-zniszczyc-krajobraz-parku1-300x169.jpg 300w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kto-chce-zniszczyc-krajobraz-parku1-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kto-chce-zniszczyc-krajobraz-parku1-768x432.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/>\t\n\t\t<\/div>\n\t<!-- \/image-wrap -->\n    \n    \t<\/div>\n<!-- \/module image --><!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_k8m4997   \" data-lazy=\"1\">\n\t    <div  class=\"tb_text_wrap\">\n\t\t<p>Kto chce zniszczy\u0107 krajobraz parku? Politechnika \u015al\u0105ska \u2014 \u015bl\u0105ska uczelnia maj\u0105ca dba\u0107 o\u00a0rozw\u00f3j technologiczny i\u00a0zapewni\u0107 dobr\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 \u015al\u0105zakom? Naprawd\u0119? W\u00a0imi\u0119 jakiego\u015b EKOLABORATORIUM, dla kt\u00f3rego w\u00a0kilka minut uda\u0142o si\u0119 znale\u017a\u0107 w\u00a0pobli\u017cu kilka mniej kontrowersyjnych lokalizacji?<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text --><!-- module image -->\n<div  class=\"module module-image tb_xbmo157 image-top   tf_mw\" data-lazy=\"1\">\n        <div class=\"image-wrap tf_rel tf_mw\">\n\t\t    <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"842\" height=\"426\" src=\"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ParkInneLokalizacje.jpg\" class=\"wp-post-image wp-image-2006\" title=\"ParkInneLokalizacje\" alt=\"ParkInneLokalizacje\" srcset=\"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ParkInneLokalizacje.jpg 842w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ParkInneLokalizacje-300x152.jpg 300w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ParkInneLokalizacje-768x389.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 842px) 100vw, 842px\" \/>\t\n\t\t<\/div>\n\t<!-- \/image-wrap -->\n    \n    \t<\/div>\n<!-- \/module image --><!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_ob1l757   \" data-lazy=\"1\">\n\t    <div  class=\"tb_text_wrap\">\n\t\t<p>Dlaczego wi\u0119c geszefciarski pawilon i\u00a0drastyczna wycinka przydarzaj\u0105 si\u0119 Rybnikowi? Czy urz\u0119dnikom UM i\u00a0samorz\u0105dowi nie wystarcza determinacji w\u00a0dbaniu o\u00a0nasze dziedzictwo?<\/p>    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text --><!-- module image -->\n<div  class=\"module module-image tb_fo8g802 image-top   tf_mw\" data-lazy=\"1\">\n        <div class=\"image-wrap tf_rel tf_mw\">\n\t\t    <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1280\" height=\"720\" src=\"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Urzednikom-trzeba-pomoc.jpg\" class=\"wp-post-image wp-image-1985\" title=\"Urz\u0119dnikom trzeba pom\u00f3c\" alt=\"Urz\u0119dnikom trzeba pom\u00f3c\" srcset=\"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Urzednikom-trzeba-pomoc.jpg 1280w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Urzednikom-trzeba-pomoc-300x169.jpg 300w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Urzednikom-trzeba-pomoc-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Urzednikom-trzeba-pomoc-768x432.jpg 768w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Urzednikom-trzeba-pomoc-1024x576-978x550.jpg 978w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Urzednikom-trzeba-pomoc-1024x576-190x106.jpg 190w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/>\t\n\t\t<\/div>\n\t<!-- \/image-wrap -->\n    \n    \t<\/div>\n<!-- \/module image --><!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_fut3321   \" data-lazy=\"1\">\n\t    <div  class=\"tb_text_wrap\">\n\t\t<p>Kierunki ochrony zosta\u0142y przecie\u017c wzmocnione ustanowieniem parku kulturowego \u201eCentrum Starego Rybnika\u201d. Park funkcjonuje ju\u017c ponad rok. Pawilon postawiono tu\u017c przed jego ustanowieniem. Obszar chroniony pokrywa si\u0119 z\u00a0dobrze zachowanym, zabytkowym uk\u0142adem urbanistycznym. W\u00a0jego obr\u0119bie szczeg\u00f3lnej ochronie podlegaj\u0105 \u015blady pierwszej lokacji miasta (tu\u017c obok osady sprzed lokacji), a\u00a0tak\u017ce zamek z\u00a0ko\u0144ca XIII\u00a0wieku. Rybnik kszta\u0142towa\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bnie tu, od \u015bredniowiecza po er\u0119 industrialn\u0105. Rybnicka star\u00f3wka, jako ca\u0142o\u015b\u0107, jest cennym dobrem wsp\u00f3lnym, bo kochamy stare centrum w\u0142a\u015bnie za to, \u017ce jest\u2026 stare. Za to, \u017ce budynki zatrzyma\u0142y w\u00a0sobie (dziedzictwo niematerialne) i\u00a0samymi sob\u0105 (dziedzictwo materialne) dawne czasy. Dzi\u0119ki temu mamy tu co\u015b bardzo swoistego, kwintesencj\u0119 rybnicko\u015bci, <em>genius loci<\/em> (duch miejsca).<\/p>\n<p>Rynek jest obszarem, gdzie budynki i ziele\u0144 s\u0105 stra\u017cnikami lokalnej to\u017csamo\u015bci i pami\u0119ci o tych, kt\u00f3rzy byli tu przed nami. Niejako dokumentuj\u0105 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 (tak\u017ce symbolicznie) wielopokoleniowych rod\u00f3w i rodzin rybnickich, daj\u0105c obraz trwania miasta jako spo\u0142eczno\u015bci. To jest wyj\u0105tkowe w skali G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, gdzie wi\u0119kszo\u015b\u0107 miast nie ma takiego mocnego \u015bwiadectwa historycznego continuum.<\/p>\n<p>Mimo tej wyj\u0105tkowo\u015bci i\u00a0ciekawego (tak\u017ce dla przyjezdnych) lokalnego dziedzictwa jest to najbardziej problematyczny dla ochrony krajobrazu, zabytk\u00f3w oraz zieleni fragment miasta. Niestety, nie wszyscy dostrzegaj\u0105 wyj\u0105tkowe \u201ewarto\u015bci dodane\u201d tego miejsca, no chyba \u017ce stanowi\u0105 one darmow\u0105 promocj\u0119, bo s\u0105 \u201e\u015bwietnym t\u0142em\u201d dla robienia biznesu, kt\u00f3ry dzi\u0119ki temu atrakcyjnemu otoczeniu i\u00a0widokom zyskuje na presti\u017cu. Za nic, bo \u201ekorzystanie\u201d z\u00a0krajobrazu kulturowego, budowanego z\u00a0linii widokowych wyznaczonych wieki temu \u2014 pierzeje rynku, czy architektoniczne dominanty \u2014 jest darmowe!<\/p>\n<p>Nie ma za to op\u0142at ani podatk\u00f3w. Lecz, aby widoki te chroni\u0107 dla przysz\u0142ych pokole\u0144, w wyj\u0105tkowych obszarach miast obowi\u0105zuj\u0105 okre\u015blone regulacje. Tymczasem w Rybniku ani prawo, ani dziedzictwo nie robi\u0105 na niekt\u00f3rych przedsi\u0119biorcach, a nawet na Politechnice \u015al\u0105skiej, \u017cadnego wra\u017cenia. Miasto jest dla nich niczym kolonia, z kt\u00f3rej mo\u017cna czerpa\u0107 zyski w spos\u00f3b niczym nieograniczony i pr\u00f3buj\u0105 go kszta\u0142towa\u0107 nie zwa\u017caj\u0105c na zastany ekosystem. Nie dyscyplinuje ich nawet zdwojona ochrona prawna ustanowiona dla centralnej przestrzeni miejskiej, kt\u00f3ra po pierwsze wynika z wpisu do rejestru (rynek), a po drugie z ustawy o ochronie i opiece nad zabytkami (park kulturowy). W przypadku Parku Tematycznego nad Nacyn\u0105 dodatkowo Politechnika \u015al\u0105ska projektuje, planuje i rozpisuje przetargi wbrew ustaleniom MPZP.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text --><!-- module image -->\n<div  class=\"module module-image tb_rp4t85 image-top   tf_mw\" data-lazy=\"1\">\n        <div class=\"image-wrap tf_rel tf_mw\">\n\t\t    <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1280\" height=\"720\" src=\"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kto-chce-zniszczyc-krajobraz-parku3.jpg\" class=\"wp-post-image wp-image-2009\" title=\"Kto chce zniszczy\u0107 krajobraz parku3\" alt=\"Kto chce zniszczy\u0107 krajobraz parku3\" srcset=\"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kto-chce-zniszczyc-krajobraz-parku3.jpg 1280w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kto-chce-zniszczyc-krajobraz-parku3-300x169.jpg 300w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kto-chce-zniszczyc-krajobraz-parku3-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kto-chce-zniszczyc-krajobraz-parku3-768x432.jpg 768w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kto-chce-zniszczyc-krajobraz-parku3-1024x576-978x550.jpg 978w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kto-chce-zniszczyc-krajobraz-parku3-1024x576-190x106.jpg 190w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/>\t\n\t\t<\/div>\n\t<!-- \/image-wrap -->\n    \n    \t<\/div>\n<!-- \/module image --><!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_umwb56   \" data-lazy=\"1\">\n\t    <div  class=\"tb_text_wrap\">\n\t\t<p>Co posz\u0142o nie tak? Z\u00a0mi\u0142o\u015bci do Rybnika, jego pi\u0119knych widok\u00f3w i\u00a0drzew, musimy to pilnie sprawdzi\u0107. Skoro miasto samo nie radzi sobie, to tym wpisem dajemy sygna\u0142, aby pobudzi\u0107 ruch spo\u0142ecznego przeciwdzia\u0142ania zaw\u0142aszczaniu lub\/i niszczeniu kolejnych zabytkowych przestrzeni miasta. Konieczne jest ustalenie fakt\u00f3w i\u00a0rozpocz\u0119cie dzia\u0142a\u0144 zapobiegaj\u0105cych dalszemu bezprawnemu unicestwianiu historycznej tkanki miasta.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text --><!-- module gallery -->\n<div  class=\"module gallery module-gallery tb_rynk386 layout-grid  \" data-lazy=\"1\">\n    <div class=\"module-gallery-grid\" style=\"--gald:2;--galt:2;--galm:2\">\n\t\t\t<dl class=\"gallery-item\">\n\t\t\t<dt class=\"gallery-icon\">\n\t\t\t<a data-title=\"\" title=\"\" href=\"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/strona1.png\" data-rel=\"tb_rynk386\" class=\"themify_lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/strona1-722x1024-1000x1500.png\" width=\"1000\" height=\"1500\" class=\"wp-post-image wp-image-1988\" title=\"strona1\" alt=\"strona1\"><\/a>\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t\t<\/dl>\n\t\t\t<dl class=\"gallery-item\">\n\t\t\t<dt class=\"gallery-icon\">\n\t\t\t<a data-title=\"\" title=\"\" href=\"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/strona2.png\" data-rel=\"tb_rynk386\" class=\"themify_lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/strona2-721x1024-1000x1500.png\" width=\"1000\" height=\"1500\" class=\"wp-post-image wp-image-1989\" title=\"strona2\" alt=\"strona2\"><\/a>\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t\t<\/dl>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module gallery --><!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_7qm6955   \" data-lazy=\"1\">\n\t    <div  class=\"tb_text_wrap\">\n\t\t<p>Dlatego wys\u0142ali\u015bmy do prezydenta miasta wniosek o dost\u0119p do informacji publicznej celem okre\u015blenia aktualnego stanu prawnego pawilonu na rynku, a kopie skierowali do urz\u0119d\u00f3w z racji swej roli najbardziej predystynowanych do zaprowadzenia porz\u0105dku architektonicznego w mie\u015bcie.<\/p>    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text --><!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_anrc1   \" data-lazy=\"1\">\n\t    <div  class=\"tb_text_wrap\">\n\t\t<p><em><strong>Tekst przygotowany przez Staszka Bulandr\u0119 we wsp\u00f3\u0142pracy z Ma\u0142gorzat\u0105 Tkacz-Janik, Karolin\u0105 Sznajder i Joann\u0105 Bulandra.<\/strong><\/em><\/p>    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text -->\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n<!--\/themify_builder_content-->","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czy zewn\u0119trzny pawilon restauracyjny na rynku nie utrudnia wam delektowania si\u0119 pi\u0119knem tego miejsca? Je\u015bli gotowi jeste\u015bcie przysta\u0107 na taki \u201enowy\u201d krajobraz, to pomy\u015blcie, co b\u0119dzie, jak wszyscy restauratorzy na rynku wybuduj\u0105 swoje pawilony?Z\u00a0kolei w\u00a0sercu Parku Tematycznego nad Nacyn\u0105 \u2014 czy nie odczujecie utraty drzew w\u00a0krajobrazie mi\u0119dzy siedzib\u0105 Radio 90 i\u00a0g\u0142\u00f3wn\u0105 promenad\u0105? Co poczujecie, kiedy [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2009,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58,1,75],"tags":[],"class_list":["post-1983","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-uncategorized","category-wyborcy-pytaja","has-post-title","has-post-date","has-post-category","has-post-tag","has-post-comment","has-post-author",""],"builder_content":"<p>Czy zewn\u0119trzny pawilon restauracyjny na rynku nie utrudnia wam delektowania si\u0119 pi\u0119knem tego miejsca? Je\u015bli gotowi jeste\u015bcie przysta\u0107 na taki \u201enowy\u201d krajobraz, to pomy\u015blcie, co b\u0119dzie, jak wszyscy restauratorzy na rynku wybuduj\u0105 swoje pawilony?<\/p><p>Z\u00a0kolei w\u00a0sercu Parku Tematycznego nad Nacyn\u0105 \u2014 czy nie odczujecie utraty drzew w\u00a0krajobrazie mi\u0119dzy siedzib\u0105 Radio 90 i\u00a0g\u0142\u00f3wn\u0105 promenad\u0105? Co poczujecie, kiedy kolejne drzewa w\u00a0tym rejonie obumr\u0105 po zasypaniu ich korzeni?<\/p><p>Czy nie wydaje si\u0119 wam to dzia\u0142aniem dewastuj\u0105cym (na d\u0142ugo albo na zawsze) niepowtarzalny, historyczny krajobraz Rybnika? Zniszczeniem czego\u015b, co nale\u017cy przede wszystkim do lokalnej wsp\u00f3lnoty. To ci\u0105gle s\u0105 \u201enasze widoki\u201d, nasza pami\u0119\u0107. Dobro wsp\u00f3lne ca\u0142ej rybnickiej spo\u0142eczno\u015bci.<\/p><p>Drzewa \u2014 przeznaczone teraz przez Politechnik\u0119 \u015al\u0105sk\u0105 do wycinki \u2014 stanowi\u0105 historyczn\u0105 kontynuacj\u0119 czas\u00f3w, kiedy w\u00a0ich cieniu zdrowieli g\u00f3rnicy leczeni w\u00a0szpitalu brackim.<\/p><p>Przypomnijmy \u2014 w\u00a0tym roku mija dok\u0142adnie 140 lat od otwarcia szpitala oraz za\u0142o\u017cenia ogrodu szpitalnego dla lepszej rekonwalescencji leczonych tu pacjent\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie g\u00f3rnik\u00f3w i\u00a0ich rodzin. Podobnie jak w\u00a0Pary\u017cu, Marsylii, Florencji, Pizie i\u00a0Wiedniu, tak\u017ce w\u00a0Rybniku utworzono przy szpitalu park terapeutyczny. A\u00a0znaczenie natury w\u00a0procesie zdrowienia podkre\u015bla\u0142 ju\u017c Hipokrates, twierdz\u0105c, \u017ce \u201emedicus curat, natura sanat\u201d (lekarz leczy, natura uzdrawia). Chyba zbyt rzadko u\u015bwiadamiamy sobie, jak wielk\u0105 warto\u015b\u0107 ma fakt, \u017ce to ci\u0105gle jest ten sam park. Ten stary, przyszpitalny park, kt\u00f3ry nie tylko nadal nam s\u0142u\u017cy, ale jest \u015bwiadectwem zaawansowania cywilizacyjnego tych, kt\u00f3rzy tu byli przed nami. Tworz\u0105c park, zadbali tak\u017ce o nas, bo ten zielony obszar daje nam to, co dawa\u0142 ludziom p\u00f3\u0142tora wieku temu \u2014 odpoczynek, tlen, cie\u0144, chwil\u0119 ucieczki od ha\u0142asu i\u00a0spalin. Czy to mo\u017cliwe, \u017ce jest nam wszystko jedno, w\u00a0jakiej kondycji jest \u201enasz park\u201d, od kt\u00f3rego dostajemy (odk\u0105d pami\u0119tamy) tak bardzo wiele za niemal nic?<\/p><p>Koszty utrzymania zieleni? To\u017c to kropla wobec oceanu korzy\u015bci, jakie p\u0142yn\u0105 z\u00a0zielonego serducha w\u00a0nasz\u0105 stron\u0119, do naszych g\u0142\u00f3w, p\u0142uc i\u00a0krwi.<\/p><p>\u00a0<\/p>\n<img src=\"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kto-chce-zniszczyc-krajobraz-parku1.jpg\" title=\"Kto chce zniszczy\u0107 krajobraz parku1\" alt=\"Kto chce zniszczy\u0107 krajobraz parku1\" srcset=\"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kto-chce-zniszczyc-krajobraz-parku1.jpg 1280w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kto-chce-zniszczyc-krajobraz-parku1-300x169.jpg 300w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kto-chce-zniszczyc-krajobraz-parku1-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kto-chce-zniszczyc-krajobraz-parku1-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/>\n<p>Kto chce zniszczy\u0107 krajobraz parku? Politechnika \u015al\u0105ska \u2014 \u015bl\u0105ska uczelnia maj\u0105ca dba\u0107 o\u00a0rozw\u00f3j technologiczny i\u00a0zapewni\u0107 dobr\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 \u015al\u0105zakom? Naprawd\u0119? W\u00a0imi\u0119 jakiego\u015b EKOLABORATORIUM, dla kt\u00f3rego w\u00a0kilka minut uda\u0142o si\u0119 znale\u017a\u0107 w\u00a0pobli\u017cu kilka mniej kontrowersyjnych lokalizacji?<\/p> <p>\u00a0<\/p>\n<img src=\"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ParkInneLokalizacje.jpg\" title=\"ParkInneLokalizacje\" alt=\"ParkInneLokalizacje\" srcset=\"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ParkInneLokalizacje.jpg 842w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ParkInneLokalizacje-300x152.jpg 300w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ParkInneLokalizacje-768x389.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 842px) 100vw, 842px\" \/>\n<p>Dlaczego wi\u0119c geszefciarski pawilon i\u00a0drastyczna wycinka przydarzaj\u0105 si\u0119 Rybnikowi? Czy urz\u0119dnikom UM i\u00a0samorz\u0105dowi nie wystarcza determinacji w\u00a0dbaniu o\u00a0nasze dziedzictwo?<\/p>\n<img src=\"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Urzednikom-trzeba-pomoc.jpg\" title=\"Urz\u0119dnikom trzeba pom\u00f3c\" alt=\"Urz\u0119dnikom trzeba pom\u00f3c\" srcset=\"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Urzednikom-trzeba-pomoc.jpg 1280w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Urzednikom-trzeba-pomoc-300x169.jpg 300w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Urzednikom-trzeba-pomoc-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Urzednikom-trzeba-pomoc-768x432.jpg 768w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Urzednikom-trzeba-pomoc-1024x576-978x550.jpg 978w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Urzednikom-trzeba-pomoc-1024x576-190x106.jpg 190w\" sizes=\"(max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/>\n<p>Kierunki ochrony zosta\u0142y przecie\u017c wzmocnione ustanowieniem parku kulturowego \u201eCentrum Starego Rybnika\u201d. Park funkcjonuje ju\u017c ponad rok. Pawilon postawiono tu\u017c przed jego ustanowieniem. Obszar chroniony pokrywa si\u0119 z\u00a0dobrze zachowanym, zabytkowym uk\u0142adem urbanistycznym. W\u00a0jego obr\u0119bie szczeg\u00f3lnej ochronie podlegaj\u0105 \u015blady pierwszej lokacji miasta (tu\u017c obok osady sprzed lokacji), a\u00a0tak\u017ce zamek z\u00a0ko\u0144ca XIII\u00a0wieku. Rybnik kszta\u0142towa\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bnie tu, od \u015bredniowiecza po er\u0119 industrialn\u0105. Rybnicka star\u00f3wka, jako ca\u0142o\u015b\u0107, jest cennym dobrem wsp\u00f3lnym, bo kochamy stare centrum w\u0142a\u015bnie za to, \u017ce jest\u2026 stare. Za to, \u017ce budynki zatrzyma\u0142y w\u00a0sobie (dziedzictwo niematerialne) i\u00a0samymi sob\u0105 (dziedzictwo materialne) dawne czasy. Dzi\u0119ki temu mamy tu co\u015b bardzo swoistego, kwintesencj\u0119 rybnicko\u015bci, <em>genius loci<\/em> (duch miejsca).<\/p> <p>Rynek jest obszarem, gdzie budynki i ziele\u0144 s\u0105 stra\u017cnikami lokalnej to\u017csamo\u015bci i pami\u0119ci o tych, kt\u00f3rzy byli tu przed nami. Niejako dokumentuj\u0105 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 (tak\u017ce symbolicznie) wielopokoleniowych rod\u00f3w i rodzin rybnickich, daj\u0105c obraz trwania miasta jako spo\u0142eczno\u015bci. To jest wyj\u0105tkowe w skali G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, gdzie wi\u0119kszo\u015b\u0107 miast nie ma takiego mocnego \u015bwiadectwa historycznego continuum.<\/p> <p>Mimo tej wyj\u0105tkowo\u015bci i\u00a0ciekawego (tak\u017ce dla przyjezdnych) lokalnego dziedzictwa jest to najbardziej problematyczny dla ochrony krajobrazu, zabytk\u00f3w oraz zieleni fragment miasta. Niestety, nie wszyscy dostrzegaj\u0105 wyj\u0105tkowe \u201ewarto\u015bci dodane\u201d tego miejsca, no chyba \u017ce stanowi\u0105 one darmow\u0105 promocj\u0119, bo s\u0105 \u201e\u015bwietnym t\u0142em\u201d dla robienia biznesu, kt\u00f3ry dzi\u0119ki temu atrakcyjnemu otoczeniu i\u00a0widokom zyskuje na presti\u017cu. Za nic, bo \u201ekorzystanie\u201d z\u00a0krajobrazu kulturowego, budowanego z\u00a0linii widokowych wyznaczonych wieki temu \u2014 pierzeje rynku, czy architektoniczne dominanty \u2014 jest darmowe!<\/p> <p>Nie ma za to op\u0142at ani podatk\u00f3w. Lecz, aby widoki te chroni\u0107 dla przysz\u0142ych pokole\u0144, w wyj\u0105tkowych obszarach miast obowi\u0105zuj\u0105 okre\u015blone regulacje. Tymczasem w Rybniku ani prawo, ani dziedzictwo nie robi\u0105 na niekt\u00f3rych przedsi\u0119biorcach, a nawet na Politechnice \u015al\u0105skiej, \u017cadnego wra\u017cenia. Miasto jest dla nich niczym kolonia, z kt\u00f3rej mo\u017cna czerpa\u0107 zyski w spos\u00f3b niczym nieograniczony i pr\u00f3buj\u0105 go kszta\u0142towa\u0107 nie zwa\u017caj\u0105c na zastany ekosystem. Nie dyscyplinuje ich nawet zdwojona ochrona prawna ustanowiona dla centralnej przestrzeni miejskiej, kt\u00f3ra po pierwsze wynika z wpisu do rejestru (rynek), a po drugie z ustawy o ochronie i opiece nad zabytkami (park kulturowy). W przypadku Parku Tematycznego nad Nacyn\u0105 dodatkowo Politechnika \u015al\u0105ska projektuje, planuje i rozpisuje przetargi wbrew ustaleniom MPZP.<\/p> <p>\u00a0<\/p>\n<img src=\"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kto-chce-zniszczyc-krajobraz-parku3.jpg\" title=\"Kto chce zniszczy\u0107 krajobraz parku3\" alt=\"Kto chce zniszczy\u0107 krajobraz parku3\" srcset=\"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kto-chce-zniszczyc-krajobraz-parku3.jpg 1280w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kto-chce-zniszczyc-krajobraz-parku3-300x169.jpg 300w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kto-chce-zniszczyc-krajobraz-parku3-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kto-chce-zniszczyc-krajobraz-parku3-768x432.jpg 768w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kto-chce-zniszczyc-krajobraz-parku3-1024x576-978x550.jpg 978w, https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kto-chce-zniszczyc-krajobraz-parku3-1024x576-190x106.jpg 190w\" sizes=\"(max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/>\n<p>Co posz\u0142o nie tak? Z\u00a0mi\u0142o\u015bci do Rybnika, jego pi\u0119knych widok\u00f3w i\u00a0drzew, musimy to pilnie sprawdzi\u0107. Skoro miasto samo nie radzi sobie, to tym wpisem dajemy sygna\u0142, aby pobudzi\u0107 ruch spo\u0142ecznego przeciwdzia\u0142ania zaw\u0142aszczaniu lub\/i niszczeniu kolejnych zabytkowych przestrzeni miasta. Konieczne jest ustalenie fakt\u00f3w i\u00a0rozpocz\u0119cie dzia\u0142a\u0144 zapobiegaj\u0105cych dalszemu bezprawnemu unicestwianiu historycznej tkanki miasta.<\/p> <p>\u00a0<\/p>\n[gallery ids=\"1988,1989\"]\n<p>Dlatego wys\u0142ali\u015bmy do prezydenta miasta wniosek o dost\u0119p do informacji publicznej celem okre\u015blenia aktualnego stanu prawnego pawilonu na rynku, a kopie skierowali do urz\u0119d\u00f3w z racji swej roli najbardziej predystynowanych do zaprowadzenia porz\u0105dku architektonicznego w mie\u015bcie.<\/p>\n<p><em><strong>Tekst przygotowany przez Staszka Bulandr\u0119 we wsp\u00f3\u0142pracy z Ma\u0142gorzat\u0105 Tkacz-Janik, Karolin\u0105 Sznajder i Joann\u0105 Bulandra.<\/strong><\/em><\/p>","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1983","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1983"}],"version-history":[{"count":32,"href":"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1983\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2021,"href":"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1983\/revisions\/2021"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2009"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1983"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1983"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nabezdechu.rybnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1983"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}